معنای لغوی غلو

به نام الله

غلو در لغت به معنی "تجاوز از حق و حقیقت" است.

معنای غلو در قرآن ‏

در قرآن کلمه «غلو» در چندین آیه آمده است که در این جا به یکی از آن ها اشاره

می ‏کنیم:‏

یا اهل الکتاب لا تغلوا فی دینکم ولاتقولوا علی الله الا الحق

ترجمه: ای اهل کتاب در دین خود اندازه نگه دارید و غلو نکنید و ‏بر خدا جز حق نگویید.‏

( مطلب فوق کپی از از سایت دانشکده علوم حدیث است)

تعریف غلو:غلو به معنای تجاوز از حد مشروع در اعتقاد و يا رفتار است

تعریف غلو از دیدگاه آیت الله! مصباح یزدی :غلو یعنی اعتقادهای افراطی

 

 غلو از دیدگاه سایت درگاه پاسخ گویی به سوالات شرعی: اعتقاد به

عصمت آنها(ائمه) و این که واسطه فیض هستند و این که خداوند به آنها کرامت و

ولایت تکوینی عطا کرده این که به اذن خداوند از غیب و آینده باخبر هستند غلو

نیست!!!!!!!!، لذا ما معتقد به اینها می شویم. و علی(ع) در حدیث مختصر و

شیوایی این مطلب را بیان نموده و فرمود: از غلو درباره ما دوری بجویید بگویید ما

بندگانی پرورش یافته ایم و درباره فضیلت ما هر چه خواستید بگویید» ( بحارالانوار، ج

25، ص 270»!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
نکته مهم درباره ائمه(ع) رعایت اصل اعتدال است. نه افراط نه تفریط نه آنها را از

مقاماتی که دارند بالاتر ببریم و به مقام خدایی برسانیم و نه این که تفریط کرده و

مقاماتی را که در آیات و روایات برای آنها بیان شده را انکار کنیم. چنانچه علی(ع)

می فرماید: «هلک فی رجلان محب غال و مبغض قال؛ درباره من دو کس هلاک

شدند یکی دوستی که از حدم گذراند و دیگر دشمنی که از مقامم فروکشاند»

(نهج البلاغه، شرح حبیب الله خویی، کلمات قصار، ش 117، ص 908)

 

غلو در شیعه: ابو محمد حسن بن موسی نوبختی در فرق الشیعه: فرق غلات شیعه را بیش از 20 فرقه می شمارد. همچنین علی بن اسماعیل اشعری (م۳۳۰ ه.ق) در مقالات الاسلامیین مجموع فرق غلات را 25 فرقه ذكر می كند زیرا وی رافضه را نیز از غلات می داند.
الف ـ عقاید مختص به غلات:
1ـ عقیده به الوهیت و خدایی ائمه(عیله السلام)
۲ـ عقیده به نبوت ائمه(عیله السلام)
3ـ حلول
۴ـ تناسخ
5ـ تشبیه خدا به مخلوق
و...

ب – عقاید مشترك بین غلات شیعه و امامیه:

1ـ عقیده وصایت و جانشینی حضرت علی(علیه السلام)!

۲ـ مهدویت فرزند امام حسن عسگری(ع)!

3ـ رجعت!

۴ ـ بداء!

۵ ـ اعتقاد به تحریف و تأویل قرآن!

6- عصمت ائمه از گناه کبیره و صغیره،مکروهات،ترک اولی!

7-اعتقاد به علم غیب و خدادادی و لدنی(مادرزادی)ائمه!

8-کتابهای آسمانی ائمه!

9-وحی الهی به ائمه!

10-برتر بودن مقام ائمه از پیامبران!

11-معجزات ائمه!

12-نصبت دادن صفات مخصوص الله به ائمه!
و...
منابع:
۱. غالیان؛ كاوشی در جریانها و برآیندها تا پایان صده سوم، نعمت الله صفری فروشانی، مشهد: آستان قدس رضوی، بنیاد پژوهشهای اسلامی چاپ اوّل ، 1378.
۲. دانشنامه امام علی ؛ غلو، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ج،۳ چاپ اوّل۱۳۸۰،

 

اثبات غلو شیعه1:در كتاب‌ مع‌ الخطيب‌ في‌ خطوط‌ العريضة‌ از شيخ‌ انصاري‌ ص‌18 نيز

آمده ‌است‌ كه‌ شيعيان‌ معتقدند: ولايت‌ علي‌ كفاره‌ گناهان‌ و دشمني‌ با وي‌ زايل‌

كننده‌ نيكيهاست‌.

در مقدمه‌ تفسير البرهان‌ و در جلد چهارم‌ همين‌ كتاب‌ ص‌226 چنين‌ آمده‌ است‌:

خداوند فرمود علي‌ حجت‌ من‌ بر تمام‌بندگانم‌ و نور و امين‌ من‌ بر علم‌ من‌ است‌.

خداوند آسمانها و زمين‌ را از نور پيامبر صلی الله علیه وسلم و عرش‌ و كرسي‌ را از

نور علي‌آفريد.

در كتاب‌ رجال‌ الكشي‌ ص‌184 از قول‌ حضرت‌ علي‌ رضی الله عنه آمده‌ است‌ غير

واقعي‌ وقابل‌ پذيرش‌ است‌. در آنجا به‌ ايشان‌ نسبت‌ داده‌ مي‌شود كه‌ گفته‌ است‌:

من‌ وجه‌ الله و جنب‌ الله هستم‌، من‌ اول‌ و آخر وظاهر و باطن‌ هستم‌، من‌ وارث‌ زمين‌ و

راه‌ خدا هستم‌.

اهل سنت از غلو مسيحيان‌ كه‌ در ابتدا بسيار نبود و بعدها آنرا تا بدان‌ حد رساندند

كه‌ بجاي‌ عبادت‌ خداوند پيامبرشان‌ عيسي‌مسيح‌ را عبادت‌ مي‌كردند، عبرت‌

آموخته‌اند‌. اهل‌ سنت‌ به‌ وصيت‌ پيامبرشان‌ عمل‌ مي‌كنند كه‌ فرمود: «اذكركم‌ الله

في‌اهل‌ بيتي»‌. در مورد اهل‌ بيت‌ من‌ از خدا نظر بگيريد.
________________________________________

 

اثبات غلو شیعه2:اين‌ افراط‌ را تا بدان‌ حد رسانيده‌اند كه‌ اهل‌بيت‌ را مي‌پرستند و ثواب‌

زيارت‌ قبور ائمه‌ را بيشتر از ثواب‌ زيارت‌ كعبه‌ مي‌پندارند و مي‌گويند: هر كسي‌ قبور

اهل‌ بيت‌را زيارت‌ كند خداوند جهنم‌ را بر او حرام‌ و بهشت‌ را بر او واجب‌ مي‌گرداند.

(عيون‌ الاخبار ابن‌ بابويه‌ قمي‌ ص‌255 و كتاب‌ مع‌ الخطيب‌ في‌ خطوط‌ العريضة‌ از عبدالله

انصاري‌ ص‌18)

آيا نامي‌ جز شرك‌ مي‌توان‌ بر اين‌ اعتقادات‌ نهاد؟

 

اثبات غلو شیعیان3:كليني از امام باقر روايت مي ‌كند كه گفته است: اسلام بر پنج

چيز بنا شده است: نماز، زكات، و حج، روزه، ولايت. زراره مي‌گويد: پرسيدم كداميك

برتر است؟ گفت: ولايت[1].

هاشم بحراني مي‌گويد: بر اساس اخبار وارده، ولايت يعني: اقرار به نبوت پيامبر -

صلى الله عليه وسلم- و امامت ائمه، التزام به محبت آنها و بغض ورزيدن نسبت به

دشمنان و مخالفان آنها، اين اصل ايمان به توحيد خداوند است كه دين جز با همه

اينها درست نبوده بلكه سبب به وجود آمدن دنيا، اساس تكليف و شرط قبول اعمال

اينهاست»[2].

مجلسي مي‌گويد: بي ‌ترديد ولايت و اعتقاد داشتن به امامت ائمه (عليهم السلام) و

قبول ولايت آنها از جمله اصول دين و از همه اعمال بدني برتر و بلكه كليد آنهاست

[3].

مظفر [كه از علماي معاصر آنهاست] مي‌ گويد: اعتقاد ما بر اين است كه امامت يكي

از اصول دين است، و ايمان جز با اعتقاد داشتن به آن كامل نمي ‌شود [4].

صفار در كتابش (بصائر الدرجات) در عنواني مستقل به نام (فصل: اينكه زمين بدون

امام نمي ‌ماند و اگر چنين مي بود زمين برچيده مي ‌شد). به ذكر روايات و اخباري

مي ‌پردازد. آنگاه آنها را شرح مي‌ دهد.

از جمله در ضمن اين باب مطلبي آورده و به امام باقر نسبت داده است كه مي‌گويد:

(اگر امام يك ساعت از زمين برداشته مي ‌شد ساكنانش را چنان مي ‌بلعيد كه امواج

دريا با غرق ‌شدگان مي‌كنند) [5]. و از امام صادق روايت شده است كه پرسيده

شد: آيا زمين بدون امام مي ماند؟ پاسخ داد: اگر بدون امام مي‌ ماند غرق مي ‌شد

[6].

در كتاب (بصائر الدرجات) به روايت از امام صادق آمده است كه مي‌گويد: پيامبر-صلى

الله عليه وسلم- 120 بار عروج كرده‌ و در هر بار خداوند به پيامبرش به ولايت علي و

ائمه بعد از او بيشتر از فرايض سفارش كرده‌ است»[10].

در (بصائر الدرجات) در روايتي كه به علي -رضي الله عنه- نسبت داده شده است

آمده است من چشم خدايم، من دست خدايم، من پهلوي خدايم، من دروازه الهي

هستم[11].

 

اثبات غلو شیعیان4:همچنين در روايت ديگري مي‌ گويد: «من علم خدايم، من قلب

آگاه خداوندم، زبان ناطق او هستم. و چشم بينا، پهلو، و دست خدايم»[12]. در

كتاب (علم اليقين) تأليف عبدالله شبر[13] به نقل از ابن‌عباس [كه او از آن مبراست]

آمده است: خداوند در روز قيامت حساب پيامبران را به محمد و حساب تمام بقيه

مخلوقات را به علي واگذار مي‌ كند[14].

سليم بن قيس بر رسول خدا -صلى الله عليه وسلم- دروغ مي ‌بندد كه او به علي

گفته است: اي علي تو از من و من از تو هستم و گوشتم به گوشت تو و خونم به

خون تو آغشته است. ... هر كس منكر ولايت تو باشد منكر پروردگاري خداوند شده

است، اي علي تو بعد از من نشانه بزرگ خداوند در زمين هستي، تو بزرگترين ركن در

قيامت هستي، هر كس در سايه تو باشد رستگار است! زيرا كه حساب مخلوقات و

بازگشت ‌شان به سوي تو است، و ترازو و صراط از آن تو است، و جايگاه ايستادن از

آن تو است، و حساب نيز از آن توست، هر كس به تو اعتماد كند رستگار است و هر

كس مخالفت كند هلاك و بدبخت، خداوندا گواه باش، خداوندا گواه باش[15].

شيعيان رافضي ادعا مي ‌كنند كه ائمه آنها داراي علم غيب هستند و هيچ چيزي از

امور آسمان و زمين از ايشان پوشيده نيست، در كافي زير عنوان (ائمه علم گذشته و

آينده دارند و هيچ چيزي بر آنها پوشيده نيست) آمده است امام صادق گفته است:

قسم به خداي كعبه (سه بار) اگر بين موسي و خضر مي‌ بودم به آنها مي‌گفتم من

از آنها داناترم و به آنها از آنچه در دستشان نبود خبر مي‌ دادم، زيرا كه موسي و خضر

نسبت به گذشته علم داشتند. اما آنچه را كه در آينده و حال تا قيام قيامت است

نمي‌دانستند، ما از رسول خدا -صلى الله عليه وسلم- آن علم را ارث برده‌ ايم[16].

امام صادق مي‌گويد: خداوند بخشنده تر، دلسوزتر و مهربانتر از آن است كه اطاعت

بنده ‌اي را بر بندگانش فرض كند، سپس خبر آسمان را در صبح و شب از او مخفي

دارد![17]

 

اثبات غلو شیعیان5:شيخ مفيد در كتاب (أوائل المقالات) مي‌گويد: ائمه آل محمد-

صلى الله عليه وسلم- از درون بعضي از بندگان خبر دارند و از آنچه اتفاق مي‌ افتد

قبل از روي دادن اطلاع دارند[18].

از نشانه‌ هاي غلو شيعيان رافضي درباره ائمه و برتر دانستن آنها بر بقيه پيامبران،

رسولان و فرشتگان مقرب است.

در كتاب (علل الشرائع) صدوق در روايتي كه به پيامبر –صلى الله عليه وسلم- نسبت

داده است مي‌گويد: پيامبر به علي گفته است: خداوند پيامبران فرستاده شده ‌اش

را بر فرشتگان مقرب ترجيح داده است و مرا بر همه انبيا و رسولان برتري داده است،

اي علي بعد از من برتري از آن ائمه بعد از تو است[19].

عبدالله شبر مي‌گويد: ايمان به اين كه پيامبر ما وخاندان معصوم او، از [همه] پيامبران،

فرستادگان و فرشتگان مقرب الهي برترند، واجب است و علت آن وجود تواتر و كثرت

اخبار در اين مورد است[20].

خميني مي ‌گويد: امام داراي مقامي برتر و درجه بزرگ وخلافت تكويني است كه همه

ذرات هستي تابع ولايت و تحت سيطره اوست و از ضروريات مذهب ما اين است كه

ائمه ما داراي مقام و مرتبه‌اي هستند كه هيچ فرشته مقرب و پيامبري به آن نمي‌

رسد[21].

از انواع غلو رافضيان درباره ائمه ادعاي نازل شدن وحي بر آنهاست، در كتاب بحار

الانوار به نقل از امام صادق آمده است كه مي‌گويد: آنچه نزد ماست در شب و روز

بدان اضافه مي ‌شود و اگر چنين نمي ‌بود، آنچه در پيش ماست تمام مي ‌شد،

ابوبصير پرسيد: فدايت گردم چه كسي بر شما فرود مي‌ آيد؟ پاسخ داد، در ميان ما

افرادي هستند كه بسيار با دقت مي‌ بينند و بعضي از ما در دلهايشان چنين و چنين

گذاشته مي ‌شود، و از ما كساني هستند كه با گوشهايشان صداي يك زنجير را در

يك تشت مي ‌شنوند، گفت: فدايت شوم، چه كسي آن را براي شما مي ‌آورد؟ پاسخ

داد: مخلوقي است بزرگتر از جبرئيل و ميكائيل[22].

در (بصائر الدرجات) به نقل از امام صادق آمده است كه مي‌گويد: «روح مخلوقي

است بزرگتر از جبرئيل و ميكائيل، و او با رسول خدا -صلى الله عليه وسلم- بود و او را

راهنمايي و ارشاد مي ‌كرد و بعد از او همراه اوصيا( جانشینان پیامبر ) است»[23].

 

اثبات غلو شیعیان6:از جمله غلو آنها درباره ائمه ‌شان، اعتقاد آنها به عصمت امامان

از هر نوع گناه و اشتباه بزرگ و كوچك است و سهو غفلت و فراموشي بر آنها جايز

نيست.

شيخ مفيد در اين مورد اجماع اماميه را نقل مي ‌كند: «بي‌ترديد ائمه براي تنفيذ

احكام، اقامه حدود، حفظ شريعت و تأديب مردم مانند پيامبرانند و مانند پيامبران

معصوم بوده و ارتكاب هيچ گناه كوچكي برايشان جايز نيست مگر آنچه جوازش براي

آنها ذكر شده است، و هيچ سهوي در امور دين برايشان روا نيست و هيچ حكمي را

فراموش نمي ‌كنند. اين اعتقاد همه اماميه به جز كساني است كه از آنها مستثني

شده و به ظاهر روايتها چنگ زده ‌اند كه بر خلاف گمان اشتباهشان داراي تأويلهايي

است[24].

صدوق مي‌گويد: اعتقاد ما درباره انبيا، پيامبران و ائمه اين است كه آنها معصوم و از

هر عمل زشتي مبرا هستند و دچار گناهان كوچك و بزرگ نمي ‌شوند و نسبت به

خداوند نافرماني نمي‌كنند و آنچه را به بدان دستور داده مي‌ شوند به جا مي ‌آورند، و

هر كسي عصمت آنها را در هر حالتي انكار كند، آنها را نشناخته است و هر كس

آنها را نشناسد كافر است[25].

از ميان معاصران، محمد رضا مظفر مي‌گويد: ما اعتقاد داريم كه امام مانند پيامبر

است، واجب است كه از همه زشتي ‌ها و رذائل ظاهري و باطني از كودكي تا مرگ،

عمدي يا سهوي، پاك و مبرا باشد، همچنين بايد سهو، اشتباه و فراموشي نداشته

باشد»[26].

خميني مي‌گويد: ما معتقديم مقامي كه ائمه به فقها داده ‌اند، همواره برايشان

محفوظ است. زيرا كه ما درباره ائمه تصور سهو يا غفلت نمي ‌كنيم و معتقديم كه بر

همه آنچه به مصلحت مسلمانان است احاطه دارند و مي‌ دانستند كه اين منصب بعد

از وفات آنها از فقها گرفته نمي‌شود»[27]

 

اثبات غلو شیعیان7:بدين ترتيب شيعيان رافضي در گمراهي و ضلالت خود فرو رفته و

شيطان همواره آنها را از ضلالتي به ضلالتي ديگر سوق مي‌دهد كه جوانب متعددي

دارد و نشانه آن اعتقاد باطل شان درباره ائمه است كه آنها را به درجه‌اي برتر از

پيامبران و فرشتگان مقرب رسانده ‌اند بلكه با اين غلو شديدي كه برخلاف هدايت

شريعت و حكمت عقل است، آنها را از طبيعت بشري خارج كرده‌ و به مقام خدايي

رسانده‌ اند، و به همين دليل امامان اهل بيت بيش از هر كسي از عقايد و دروغهاي

شيعيان رافضي بر آنها و نسبت دادن آن همه غلو به آنها، آزرده و رنجيده اند

اثبات غلو شیعیان8:اندکی از نهج البلاغه ی امام علی (ع) که امام نزول وحی بر ائمه

را رد کرده و خود را از گناه معصوم نمی داند!در حالی که تشیع به آنها معتقد است!:

«پدر و مادرم فدايت باد، اي پيامبر خدا! اخبار آسماني که با مرگ ديگر پيامبران قطع

نگرديد با مرگ تو قطع مي‌گردد.!».

«ستايش خدايي را سزاست که شَبَم را به صبح آورد بي‌آنکه مرده يا بيمار باشم... و

مرا به کيفر بدترين کاري که از من سرزده است، مواخذه ننمود... و نه مرا از دينش

روي‌گردان ساخت و نه منکر پروردگارم گردانيد... و نه عقلم را از دست داده‌ام... .
در حالي روز را آغاز مي‌کنم که بنده‌اي بي‌اختيار و بر خود ستمکارم ... بار خدايا! به

تو پناه مي‌آورم از اينکه در سايه بي‌نيازي تو، تهي‌دست باشم. و يا در پرتو رهنمودت،

گمراه گردم ... بار خدايا به تو پناه مي‌آوريم از اينکه از فرموده تو بيرون روم و يا از دين

تو منحرف گرديم، يا از هواهاي نفساني خود پيروي کنيم و از هدايتي که از سوي تو

آمده است پيروي نکنيم».

آيا فرد معصومي که اشتباه نمي‌کند و برخورد ستم نمي‌نمايد و بيم آن نمي‌رود که

دچار لغزش شود و يا مقداري از آيين الهي منحرف شود، اينگونه دعا مي‌کند؟!

اگر پاسخ مثبت است، پس امام دعاي بيهوده مي‌کند، که هرگز چنين نيست، و اگر

پاسخ منفي است، پس او معصوم نيست. آيا معصوم از گمراهي و هواي نفس

مي‌ترسد؟! بعضي مي‌گويند: خداوند آنان را پاک نموده و به آنها ولايت تکويني

بخشيده است! اما چنين سخني با فرموده‌هاي امام -رضي الله عنه- همخواني

ندارد.وقتي معصوم از سوي خدا به راه درست راهنمايي ‌شود، نيازي به رأي و نظر

مردم ندارد. امّا علي -رضي الله عنه- مي‌گويد: «مرا با خيرخواهي و نصيحت صادقانه

ياري کنيد. سوگند به خدا که از همه مردم، به رأي و مشورت مردم سزاوارترم».

آيا معصوم از مردم مي‌خواهد که او را نصيحت کنند؟! و بالاتر از اين، از مردم مي‌خواهد

که صادقانه او را نصيحت کنند؟! و او را فريب ندهند، چون او انسان است و ممکن

است نصيحت ديگران و افرادي که با تظاهر به خيرخواهي او را پند مي‌دهند، وي را

فريب دهد، چنان که در ادامه بيان خواهد شد. او به يارانش مي‌گويد:

«از گفتن سخن حق و مشورت عادلانه دريغ نورزيد، زيرا ممکن است اشتباه کنم، »

 

________________________________________
[1]- اصول كافي 2/18.
[2]- مقدمه البرهان في تفسير القرآن ص 19.
[3]- او: محمد باقر مجلسي است كه در سال 1111 از دنيا رفته است و از علماي بزرگ متاخر آنها بوده و تاليفات فراواني داشته است. حرعاملي درباره‌ او مي‌گويد: عالمي است فاضل، ماهر، محقق، مدقق، علامه، فقيه، محدث، متكلم، ثقه ....). امل الامل 2/248.
[4]- مراه العقول 7/102.
[5]- بصائر الدرجات ص 508.
[6]- همان مصدر ص 508.
[10]- بصائر الدرجات ص99
[11]- بصائر الدرجات.
[12]- همان منبع.
[13]- از كبار متاخران است كه محمد صادق صدر درباره او مي ‌گويد: (از اعلام شيعه و از شخصيتهاي بارز و مورد توجه اهل علم ... بوده است)، مقدمه كتاب حق اليقين از محمد صادق صدر.
[14]- علم اليقين في اصول الدين 2/605
[15]- كتاب سليم بن قيس ص 244-245.
[16]- اصول كافي 1/261
[17]- همان منبع
[18]- اوائل المقالات ص 75
[19]- علل الشرائع ص 5.
[20]- حق اليقين 1/209.
[21]- الحكومة الإسلامية ص 52.
[22]- بحار الانوار مجلسي 26/53.
[23]- بصائر الدرجات ص 476.
[24]- اوائل المقالات ص 7102.
[25]- منقول از: عقائد الاثني عشريه، ابراهيم موسوي زنجاني 2/157.
[26]- عقائد الاماميه ص 104.
[27]- الحكومة الإسلامية ص 91.

 

 

نوشته جناب انصاف حفظه الله